Γλωσσικές απορίες: Ενσκήπτω και εγκύπτω
Ημερομηνία:
30/10/2017, 13:49 - Εμφανίσεις: 94
Το αμετάβατο Ïήμα ενσκήπτω, που απαντά και στην αÏχαία ελληνική γλώσσα (εκεί και ως μεταβατικό Ïήμα, με την Îννοια Ï„Î¿Ï ÎµÎºÏ„Î¿Î¾ÎµÏω ή εκσφενδονίζω ή εξακοντίζω κάτι εναντίον κάποιου), είναι σÏνθετο, με Ï€Ïώτο συνθετικό την Ï€Ïόθεση εν και δεÏτεÏο συνθετικό το Ïήμα σκήπτω (οÏμώ, επιπίπτω).
ΧÏησιμοποιείται όταν κάνουμε λόγο για δυσμενή φαινόμενα και Îχει την ακόλουθη Îννοια: εκδηλώνομαι αιφνιδίως - βιαίως και Ï€Îφτω με οÏμή σαν κεÏαυνός (σκηπτός στην αÏχαία ελληνική είναι ο κεÏαυνός, αλλά και ο θυελλώδης άνεμος), πλήττω με δÏιμÏτατοτητα, εφοÏμώ ή επελαÏνω ακάθεκτος.
Î™Î´Î¿Ï Ï„Î± σχετικά παÏαδείγματα: «ΔÏÎ¹Î¼Ï ÏˆÏχος ενÎσκηψε τα τελευταία εικοσιτετÏάωÏα στη Γαλλία», «Όπως Ï€ÏοκÏπτει από Îκτακτο δελτίο επικίνδυνων καιÏικών φαινομÎνων που εξÎδωσε η Εθνική ΜετεωÏολογική ΥπηÏεσία, δÏιμÏτατη θÏελλα θα ενσκήψει τις αμÎσως επόμενες ÏŽÏες στα νησιά του ΒοÏείου Αιγαίου», «ΆγÏιος χειμώνας ενÎσκηψε στα οÏεινά της Μακεδονίας», «Έντονη ανησυχία στον Παγκόσμιο ΟÏγανισμό Υγείας Îχει Ï€ÏοκαλÎσει η επιδημία του Î¹Î¿Ï ÎˆÎ¼Ï€Î¿Î»Î± που ενÎσκηψε στη Δυτική ΑφÏική».
Συνώνυμο Ï„Î¿Ï ÎµÎ½ÏƒÎºÎ®Ï€Ï„Ï‰ είναι το επιπίπτω: «Ο καταστÏοφικός λοιμός που επÎπεσε στην Αθήνα το 429 Ï€.Χ. Ï€Ïοκάλεσε, Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¬Î»Î»Ï‰Î½, το θάνατο του ΠεÏικλή».
ÎœÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î¿Ï… ενσκήπτω και του (κατά το μάλλον ή ήττον ομόηχου) εγκÏπτω υπάÏχουν όντως κάποιες αναλογίες. Το Ïήμα εγκÏπτω είναι επίσης αμετάβατο και σÏνθετο (με Ï€Ïώτο συνθετικό την Ï€Ïόθεση εν και δεÏτεÏο συνθετικό το Ïήμα κÏπτω, δηλαδή σκÏβω, κλίνω Ï€Ïος τα εμπÏός), ενώ απαντά και αυτό στην αÏχαία ελληνική γλώσσα (με τη σημασία Ï„Î¿Ï ÏƒÎºÏβω σε κάτι ή πάνω σε κάτι, βλÎπω μÎσα σε κάτι, εισχωÏÏŽ σε κάτι).
Όμως, οι δÏο αυτÎÏ‚ λÎξεις, το ενσκήπτω και το εγκÏπτω, δεν Îχουν, Ï€ÎÏαν της σχετικής ομοηχίας τους, καμία ετυμολογική ή σημασιολογική συγγÎνεια. Για το λόγο αυτό,, δεν Ï€ÏÎπει να τις συγχÎουμε, όπως δυστυχώς συμβαίνει συχνά.
Το εγκÏπτω Îχει στη νÎα ελληνική γλώσσα τις ακόλουθες σημασίες: εξετάζω με Ï€Ïοσοχή, επικεντÏώνω το ενδιαφÎÏον μου, ...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|