Γλωσσικές απορίες: Επί τούτου, επί τούτω και… επί τούτο Ημερομηνία:
3/11/2017, 02:49 - Εμφανίσεις: 225
Η αντωνυμία τούτο (ουδέτερο της δεικτικής αντωνυμίας τούτος, -η, -ο), σε διάφορες πτώσεις της, περιλαμβάνεται σε αρκετές λόγιες φράσεις της νέας ελληνικής γλώσσας, που εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε αρκετά συχνά όταν γράφουμε, αλλά και όταν μιλάμε.
Σε κάποιες από τις εν λόγω φράσεις δε φαίνεται να υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα σε ό,τι αφορά τη χρήση της αντωνυμίας.
Όταν θέλουμε να δηλώσουμε ότι κάτι είναι δεδομένο και έχει ισχύ, προσφεύγουμε στη χρήση της φράσης τούτου δοθέντος: «Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις, στο σύνολό τους, αποτυπώνουν την έντονη δυσαρέσκεια του κόσμου. Τούτου δοθέντος, η κυβέρνηση οφείλει να αναθεωρήσει τάχιστα την πολιτική της».
Όταν πάλι επιθυμούμε να καταστήσουμε φανερό ότι όσα έχουμε την πρόθεση να αναφέρουμε προκύπτουν από τα προηγούμενα, ώστε να εξασφαλίσουμε την απαιτούμενη νοηματική σύνδεση και αλληλουχία τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο, η φράση ως εκ τούτου μάς δίνει τη λύση: «Ανεστάλη η προγραμματισμένη για την Τετάρτη τετράωρη στάση εργασίας των εργαζομένων στα μέσα σταθερής τροχιάς. Για το λόγο αυτό,, τα δρομολόγια του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, του μετρό και του τραμ θα εκτελεστούν κανονικά».
Όμως, τα πράγματα γίνονται πολύ δυσκολότερα, ασαφή και συγκεχυμένα, όταν επιχειρούμε να χρησιμοποιήσουμε λόγιες φράσεις στις οποίες η αντωνυμία τούτο συνυπάρχει με τις προθέσεις επί και προς.
Ας ξεκινήσουμε με τη φράση επί τούτου (επί + γενική), που δε σημαίνει ούτε επίτηδες (σκόπιμα, εσκεμμένα, ηθελημένα) ούτε ειδικά γι’ αυτό, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι απ’ όσους τη χρησιμοποιούν. Το επί τούτου σημαίνει επ’ αυτού (επάνω σε αυτό), εν συγκρίσει με, σε ό,τι αφορά, αναφορικά με, αναφορικώς προς: «Ο καθηγητής εξέθεσε το δυσεπίλυτο πρόβλημα και ζήτησε τις παρατηρήσεις μας επί τούτου», «Γνωρίζω άριστα το συγκεκριμένο θέμα, γι’ αυτό και τους ζήτησα να μου δοθεί άδεια να μιλήσω επί τούτου», «Επί τούτου έχω να επισημάνω τα εξής».