Γλωσσικές απορίες: Έωλος και αίολος
Ημερομηνία:
6/11/2017, 22:21 - Εμφανίσεις: 54
Οι λÎξεις Îωλος και αίολος δεν είναι απλώς ομόηχα, δηλαδή λÎξεις που Ï€ÏοφÎÏονται μεν το ίδιο (ταυτίζονται Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚ ηχητικά), αλλά διαφÎÏουν στην οÏθογÏαφία, την ετυμολογία και τη σημασία.
Η ιδιαιτεÏότητα του εν λόγω ζεÏγους λÎξεων Îγκειται στο γεγονός ότι όσοι ομιλοÏν και γÏάφουν την Ελληνική, στη συντÏιπτική πλειονότητά τους, χÏησιμοποιοÏν μόνον το Ï€Ïώτο επίθετο (Îωλος), και μάλιστα λανθασμÎνα, καθώς του αποδίδουν τη σημασία που στην Ï€Ïαγματικότητα Îχει το δεÏτεÏο επίθετο (αίολος).
Για να γίνουν αντιληπτά όσα Ï€ÏοαναφÎÏαμε, θα εξετάσουμε στις αμÎσως επόμενες γÏαμμÎÏ‚ τις δÏο αυτÎÏ‚ λÎξεις από ετυμολογικής και σημασιολογικής απόψεως.
Κατ’ αÏχάς, το επίθετο Îωλος, που απαντά ήδη στην αÏχαία ελληνική γλώσσα ως παÏάγωγο του Î¿Ï…ÏƒÎ¹Î±ÏƒÏ„Î¹ÎºÎ¿Ï Îως (αυγή, χάÏαμα, Ï€Ïωί, Ï€Ïωία, ημÎÏα), δηλώνει τα εξής: ο μιάς ημÎÏας, ο από της Ï€ÏοηγουμÎνης, χθεσινός (κυÏιολεκτική σημασία), παλαιός, ξεπεÏασμÎνος, απαÏχαιωμÎνος (μεταφοÏική σημασία), μη νωπός - φÏÎσκος, μπαγιάτικος, αλλοιωμÎνος (συνεκδοχικώς, για Ï„Ïόφιμα που Îχουν απομείνει από την Ï€ÏοηγοÏμενη ημÎÏα).
Η λόγια αυτή λÎξη είναι δυνατόν να χÏησιμοποιηθεί και σήμεÏα, στο γÏαπτό κυÏίως λόγο, στη θÎση του επιθÎτου μπαγιάτικος, με σκοπό να δηλωθεί Ï„Ïοφή που Îχει χάσει τη φÏεσκάδα της ή Îχει χαλάσει. Εφικτή είναι η χÏήση Ï„Î¿Ï Îωλος και με τη μεταφοÏική σημασία του, και πάλι αντί του επιθÎτου μπαγιάτικος, όταν θÎλουμε να κάνουμε λόγο για κάτι που Îχει παλιώσει και δεν Ï€Ïοκαλεί πλÎον εντÏπωση ή ενδιαφÎÏον: «ΠÏÎπει να συνειδητοποιήσεις ότι πάλιωσε πια αυτό το αστείο, Îγινε Îωλο».
Όμως, με κανÎναν Ï„Ïόπο δεν Ï€ÏÎπει να χÏησιμοποιοÏμε το επίθετο Îωλος με τη σημασία Ï„Î¿Ï Î±Î²Î¬ÏƒÎ¹Î¼Î¿Ï‚ ή αστήÏικτος.
Σε όλες αυτά τα πεÏιστατικά όπου γίνεται λόγος για «Îωλες υποσχÎσεις» και «Îωλα επιχειÏήματα» επιβάλλεται να αντικαταστήσουμε το επίθετο Îωλος με το επίθετο αίολος, που παÏαδόξως ελλείπει από αÏκετά λεξικά.
Το τελευταίο αυτό επίθετο δεν είναι άλλο από το...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|