Γλωσσικές απορίες: Αντεπεξέρχομαι και προοιωνίζομαι
Ημερομηνία:
13/11/2017, 13:49 - Εμφανίσεις: 37
ΔÏο λόγια αποθετικά Ïήματα (δηλαδή, Ïήματα που δεν Îχουν ενεÏγητικό Ï„Ïπο σε -ω, αλλά σχηματίζουν μόνο μεσοπαθητικοÏÏ‚ Ï„Ïπους σε -ομαι) που κατά κανόνα κακοπαθαίνουν απ’ όσους επιχειÏοÏν να τα μεταχειÏιστοÏν είναι το αντεπεξÎÏχομαι και το Ï€Ïοοιωνίζομαι.
ΤοÏτου δοθÎντος, ας επιχειÏήσουμε άλλη μια φοÏά να διοÏθώσουμε τα κακώς κείμενα, Ï€Ïοσεγγίζοντας τις λÎξεις αυτÎÏ‚ από ετυμολογικής και σημασιολογικής απόψεως.
Το αντεπεξÎÏχομαι, Ïήμα της αÏχαίας ελληνικής γλώσσας (όπου απαντά και ως αντεπÎξειμι), παÏάγεται από τη σÏνθεση Ï„Ïιών Ï€ÏοθÎσεων (αντί + επί + εξ) και του Ïήματος ÎÏχομαι (είμι). Η σημασία του στην αÏχαία ελληνική ήταν αυτή Ï„Î¿Ï ÎµÎ¾ÎÏχομαι για να αντιμετωπίσω επιτιθÎμενο ή επεÏχόμενο εχθÏÏŒ, αντεπιτίθεμαι, καταδιώκω αντεπιτιθÎμενος.
Με την πάÏοδο του χÏόνου επήλθε μεταβολή της σημασίας του εν λόγω Ïήματος, που στη νÎα ελληνική γλώσσα Îχει την Îννοια Ï„Î¿Ï Î±Î½Ï„Î¹Î¼ÎµÏ„Ï‰Ï€Î¯Î¶Ï‰ επιτυχώς, ανταποκÏίνομαι (σε ανάγκες, δυσκολίες ή υποχÏεώσεις), αποδεικνÏομαι επαÏκής (για κάτι), τα καταφÎÏνω, τα βγάζω Ï€ÎÏα, τα βολεÏω, τα φÎÏνω βόλτα: «ΠαÏά το γεγονός ότι δεν ήταν Îνας πεπειÏαμÎνος πολιτικός, αντεπβγήκε στις απαιτήσεις του αξιώματός του», «Οι αλλεπάλληλες μισθολογικÎÏ‚ μειώσεις των τελευταίων χÏόνων δεν του επιτÏÎπουν να αντεπεξÎÏχεται στις ανάγκες του», «Είμαι βÎβαιος ότι με σκληÏή δουλειά και ομαδική Ï€Ïοσπάθεια θα καταφÎÏετε να αντεπεξÎλθετε στις αυξημÎνες υποχÏεώσεις σας».
Όπως γίνεται αντιληπτό από τα ανωτÎÏω, ο Ï„Ïπος του Ïήματος με -α- (ανταπεξÎÏχομαι), που πολλÎÏ‚ φοÏÎÏ‚ διαβάζουμε και ακοÏμε, επ’ ουδενί ευσταθεί (το δεÏτεÏο συνθετικό του Ïήματος δεν είναι η Ï€Ïόθεση από, αλλά η Ï€Ïόθεση επί).
Είναι αυτονόητο ότι ελληνικοÏÏες όπως «αντεπεξÎÏχεται των δυσκολιών» και «αντεπβγήκε των υποχÏεώσεων», που ξεφυτÏώνουν αÏαιά και ποÏ, αποÏÏίπτονται ασυζητητί. Το Ïήμα ακολουθείται πάντοτε στη νÎα ελληνική από την Ï€Ïόθεση σε (αντεπεξÎÏχομαι + σε).
Το Ï€Ïοοιωνίζομαι πάλι δεν είναι άλλο από το Ïήμα της αÏχαίας...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|