Γλωσσικές απορίες: Εξ απαλών ονύχων και εξ όνυχος τον λέοντα
Ημερομηνία:
23/11/2017, 14:56 - Εμφανίσεις: 138
Μια από τις πλÎον κλασικÎÏ‚ πεÏιπτώσεις παÏεÏμηνείας μιας τυποποιημÎνης ÎκφÏασης στη νÎα ελληνική γλώσσα είναι αυτή που αφοÏά το λίγο-Ï€Î¿Î»Ï Î³Î½Ï‰ÏƒÏ„ÏŒ σε όλους μας εξ απαλών ονÏχων. Η εν λόγω φÏάση χÏησιμοποιείται μεν αÏκετά συχνά, αλλά κατά κανόνα με λανθασμÎνο Ï„Ïόπο.
Το εξ απαλών ονÏχων αποτελεί δάνειο από τη λατινική γλώσσα, και πιο συγκεκÏιμÎνα από τις «ΩδÎς» του ΟÏάτιου, του μεγάλου λατίνου ποιητή του 1ου αιώνα Ï€.Χ. Εκεί απαντά η φÏάση de tenero ungui, που σημαίνει κυÏιολεκτικά εξ απαλών ονÏχων, από την ηλικία δηλαδή κατά την οποία τα νÏχια του Ï€Î±Î¹Î´Î¹Î¿Ï ÎµÎ¯Î½Î±Î¹ ακόμα απαλά, Ï„ÏυφεÏά (το μεν επίθετο tener σημαίνει απαλός, μαλακός ή Ï„ÏυφεÏός, το δε ουσιαστικό unguis σημαίνει όνυξ, όνυχας ή νÏχι).
Κατ’ επÎκταση, η φÏάση εξ απαλών ονÏχων δηλώνει κάτι που γίνεται από την Ï„ÏυφεÏή, νηπιακή ή παιδική ηλικία, από Ï€Î¿Î»Ï Î¼Î¹ÎºÏή ηλικία, από Ï€Î¿Î»Ï Î½Ï‰Ïίς, παιδιόθεν: «Οι στενÎÏ‚ σχÎσεις που Îχω με τους πεÏισσότεÏους συναδÎλφους μου οφείλονται στο γεγονός ότι γνωÏιζόμαστε εξ απαλών ονÏχων», «Είμαι της γνώμης ότι οι βάσεις για τη συγκÏότηση μιας ολοκληÏωμÎνης Ï€Ïοσωπικότητας Ï€ÏÎπει να τίθενται εξ απαλών ονÏχων», «Εξ απαλών ονÏχων είχε Îντονη κλίση Ï€Ïος τη μουσική και τη ζωγÏαφική».
Πάντως, πολλοί απ’ όσους κάνουν χÏήση της φÏάσης εξ απαλών ονÏχων θεωÏοÏν ότι αυτή ισοδυναμεί με το επίÏÏημα ακÏοθιγώς, δηλαδή δηλώνει κάτι που γίνεται επιφανειακά, επιπόλαια ή επιδεÏμικά, χωÏίς εμβάθυνση, ανάλυση ή ακÏίβεια. Έτσι, διαβάζουμε και ακοÏμε ευτÏάπελα όπως τα ακόλουθα: «Συζητήσαμε το Ï€Ïόβλημα εξ απαλών ονÏχων, καθώς δεν είχαμε το χÏόνο να μποÏμε σε λεπτομÎÏειες», «Η εξ απαλών ονÏχων Ï€ÏοσÎγγιση του θÎματος με εξόÏγισε».
Στη νÎα ελληνική γλώσσα χÏησιμοποιείται και μια ακόμα φÏάση όπου πεÏιλαμβάνεται το ουσιαστικό όνυξ (όνυχας). Αυτή είναι η παÏοιμιώδης φÏάση εξ όνυχος τον λÎοντα, που αποδίδεται στον Αλκαίο, τον σπουδαιότεÏο (μαζί με τη Σαπφώ) εκπÏόσωπο της αιολικής λυÏικής ποίησης (7ος-6ος αιώνας Ï€.Χ.).
Εάν Ï€ÏοσθÎσουμε στην ανωτÎÏω...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|