Γλωσσικές απορίες: Το ρήμα άγω
Ημερομηνία:
20/12/2017, 13:21 - Εμφανίσεις: 126
Στον κατάλογο των Ïημάτων της νÎας ελληνικής γλώσσας που κακοπαθαίνουν κατά κόÏον, το άγω και τα πολυάÏιθμα σÏνθετα με το άγω διεκδικοÏν τα Ï€Ïωτεία.
Το αÏχαιοπÏεπÎÏ‚ αυτό Ïήμα, που σημαίνει οδηγώ, κατευθÏνω, διοικώ ή μεταφÎÏω, απαντά στη νÎα ελληνική γλώσσα μόνον ως συνώνυμο Ï„Î¿Ï Î´Î¹Î±Î½Ïω, με σκοπό να δηλωθεί η ηλικία («Η μητÎÏα μου άγει το εβδομηκοστό Ï€Îμπτο Îτος της ηλικίας της»), καθώς και σε ελάχιστες τυποποιημÎνες λόγιες φÏάσεις: «Το φίλο σου τον άγει και τον φÎÏει η σÏζυγός του, αυτό είναι ηλίου φαεινότεÏον», «Στη συντÏιπτική πλειονότητά τους, οι βουλευτÎÏ‚ άγονται και φÎÏονται από τους αÏχηγοÏÏ‚ των κομμάτων τους», «Στο εξηκοστό Ï„Ïίτο λεπτό του αγώνα ο καλÏτεÏος παίκτης της ομάδας μας Îλαβε την άγουσαν Ï€Ïος τα αποδυτήÏια».
Εξάλλου, το μÎσο άγομαι απαντά στη νÎα ελληνική γλώσσα με τη σημασία Ï„Î¿Ï Î¿Î´Î·Î³Î¿Ïμαι αναγκαστικά, με το ζόÏι, χωÏίς τη θÎλησή μου: «Έχω την αίσθηση ότι τις δÏο τελευταίες εβδομάδες η ελληνική κυβÎÏνηση άγεται σε διαπÏαγματεÏσεις και, κατά συνÎπεια, σε συμβιβασμό».
Όπως γίνεται αντιληπτό από τα ανωτÎÏω, η χÏήση Ï„Î¿Ï Î¬Î³Ï‰ (όπως και του μÎσου άγομαι) είναι εξαιÏετικά πεÏιοÏισμÎνη στη νÎα ελληνική γλώσσα. Όμως, το υπό εξÎταση Ïήμα μάς Îχει κληÏοδοτήσει πληθώÏα σÏνθετων Ïημάτων, στα οποία το Ï€Ïώτο συνθετικό είναι Ï€ÏοθÎσεις (τα λεγόμενα Ï€ÏοÏÏηματικά) και το δεÏτεÏο συνθετικό είναι το άγω: ανάγω, απάγω, διάγω, εισάγω, ενάγω, εξάγω, επάγεται (Ï„ÏιτοπÏόσωπο), κατάγω, μετάγω, παÏάγω, πεÏιάγω, Ï€Ïοάγω, Ï€Ïοσάγω, συνάγω, υπάγω (με μία Ï€Ïόθεση), αναπαÏάγω, διεξάγω, παÏεισάγω, πεÏισυνάγω (με δÏο Ï€ÏοθÎσεις).
Τα Ï€ÏοαναφεÏθÎντα Ïήματα σχηματίζουν κανονικά τους μεν εξακολουθητικοÏÏ‚ χÏόνους από το θÎμα αγ- (του ενεστώτα), τους δε στιγμιαίους χÏόνους από το θÎμα αγαγ- (του αοÏίστου). Δυστυχώς, τα δÏο αυτά θÎματα (του ενεστώτα και του αοÏίστου) μάς Ï€Ïοβληματίζουν σε μεγάλο βαθμό και Ï€ÏοκαλοÏν σÏγχυση, Ï€Ïοπάντων όταν επιχειÏοÏμε να χÏησιμοποιήσουμε Ï„Ïπους των σÏνθετων Ïημάτων μαζί με το θα ή το να (μÎλλοντες, υποτακτική ενεστώτα, υποτακ...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|