Λιμός και λοιμός Ημερομηνία:
17/7/2018, 08:56 - Εμφανίσεις: 64
Λέξεις που έλκουν αμφότερες την καταγωγή τους από την αρχαία ελληνική γλώσσα, τα ουσιαστικά
λιμός
και
λοιμός
πολύ συχνά συγχέονται από ορθογραφικής και εννοιολογικής απόψεως εξαιτίας της ηχητικής ταύτισής τους.
Στις γραμμές που ακολουθούν θα επιχειρήσουμε να καταστήσουμε σαφή τη διαφοροποίηση των δύο ομόηχων αυτών λέξεων αναφορικά με την ορθογραφία, αλλά και να αναδείξουμε το εντελώς διαφορετικό σημασιολογικό περιεχόμενό τους.
Το ουσιαστικό
λιμός
σημαίνει τη μεγάλη πείνα που μαστίζει ολόκληρο πληθυσμό, τη σιτοδεία, την παρατεταμένη έλλειψη τροφίμων για τη συντήρηση ανθρώπων και ζώων.
Όπως γίνεται αντιληπτό, σε περιόδους λιμού, που θα μπορούσε να οφείλεται σε ξηρασία ή σε άλλες φυσικές καταστροφές, οι ανθρώπινες απώλειες είναι ανυπολόγιστες.
Λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας που συμπεριλαμβάνονται στην ίδια οικογένεια είναι τα ρήματα
λιμοκτονώ
(πεθαίνω από πείνα ή ασιτία, πένομαι, βρίσκομαι σε έσχατη ένδεια, είμαι πάμφτωχος) και
λιμάζω
(υποφέρω ή πεθαίνω από την πείνα), η μετοχή
λιμασμένος
(πεινασμένος), τα ουσιαστικά
λιμοκτονία
(θάνατος από πείνα),
λίμα
(έντονη πείνα, λαιμαργία) και
λιμοκοντόρος
(πεινασμένος ή φτωχός νέος που ντύνεται και καλλωπίζεται επιδεικτικά, για να κάνει εντύπωση), καθώς και το επίθετο
λιμώδης
(πειναλέος, θεονήστικος).
Το ουσιαστικό
λοιμός
δηλώνει κάθε ευρέως εξαπλούμενη επιδημική νόσο βαριάς μορφής (συνώνυμα, η λοιμική και το λοιμικό), προπάντων δε την
πανώλη
(στην αρχαία ελληνική γλώσσα, ο/η πανώλης, το πανώλες, σιγμόληκτο δικατάληκτο επίθετο, που σήμαινε αυτόν που καταστρέφει τα πάντα) ή
πανούκλα
, βαρύτατη λοιμώδη νόσο, αιτία θανατηφόρων επιδημιών κατά την αρχαιότητα και το Μεσαίωνα.
Στις λέξεις της ίδιας οικογένειας συγκαταλέγονται τα ουσιαστικά
λοίμωξη
(η διείσδυση παθογόνων μικροβίων σε ένα ζωντανό οργανι...