Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο φιλόσοφος τού γίγνεσθαι (Μέρος Δ’) Ημερομηνία:
5/10/2018, 10:35 - Εμφανίσεις: 44
Στην κοσμοαντίληψη του
Ηρακλείτου
η συνεχώς μεταβαλλόμενη
φωτιά
κατέχει μια ξεχωριστή θέση:
πυρός τροπαί πρώτον θάλασσα, θαλάσσης δε το μεν ήμισυ γη, το δε ήμισυ πρηστήρ (
μεταβολές της φωτιάς: αρχικά θάλασσα, κι από τη θάλασσα πάλι το μισό γη, το άλλο μισό σίφουνας και κεραυνός
).
Το καθετί έχει την ικανότητα να μετατραπεί σε φωτιά, αλλά και η φωτιά σε καθετί:
πυρός τε ανταμοιβή τα πάντα και πυρ δε πάντων
.
Η φωτιά του Ηρακλείτου δεν είναι μόνον η βασική ύλη από την οποία προέρχονται όλα τα άλλα. Η φωτιά αυτή είναι εφοδιασμένη με
λογικό
, κι όταν ακούμε ότι ο κεραυνός κυβερνά το σύμπαν, αναγνωρίζουμε τη
θεϊκή φύση
της και μπορούμε να θεωρήσουμε στενότατα συνδεδεμένες τις τρεις έννοιες: λόγος, θεός και κοσμική φωτιά.
Η
ψυχή
είναι μοίρα του
θείου πυρός
εγκλωβισμένη στο σώμα στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. Όσο ο άνθρωπος είναι εν ζωή, η ψυχή χάνει τη θεία ιδιότητα που είχε όταν ήταν ενωμένη με γήινα στοιχεία και πεθαίνει, δηλαδή το θείο πυρ σβήνει. Έτσι εξηγείται το γιατί ο άνθρωπος, αν και έχει μέσα του το θείο πυρ, βαδίζει πάντα προς την αφροσύνη και την ασαφή γνώση των πραγμάτων.
Όταν ο άνθρωπος πεθαίνει, το θείο πυρ που είναι μέσα του ανάβει και η μέχρι προ ολίγου θανούσα ψυχή ζει και ελευθερώνεται από τα δεσμά του σώματος.
Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο φιλόσοφος τού γίγνεσθαι (Μέρος Α’)
Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο φιλόσοφος τού γίγνεσθαι (Μέρος Β’)
Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο φιλόσοφος τού γίγνεσθαι (Μέρος Γ’)