Κανόνες τονισμού: πότε και πού πρέπει να βάζουμε τόνο (Μέρος Β’)
Ημερομηνία:
24/1/2019, 11:28 - Εμφανίσεις: 68
Οι
μονοσÏλλαβες λÎξεις
δεν παίÏνουν τονικό σημάδι.
ΘεωÏοÏνται μονοσÏλλαβοι και μÎνουν άτονοι οι
συνιζημÎνοι Ï„Ïποι
(συνίζηση ονομάζεται η συμπÏοφοÏά σε μία συλλαβή δÏο συνεχόμενων φωνηεντικών φθόγγων):
μια
(αλλά και μία)
, δυο
(αλλά και δÏο)
, για, γεια, πια, πιο, ποιος – ποια – ποιο, γιος, νιος, βιος
(αλλά και βίος),
πιω.
Μια
μονοσÏλλαβη Ï€Ïοστακτική
, ακόμα κι όταν ακολουθείται από δÏο εγκλιτικÎÏ‚ λÎξεις (εγκλιτική λÎξη ή εγκλιτικό ονομάζεται μια μονοσÏλλαβη λÎξη που Ï€ÏοφÎÏεται στενά ενωμÎνη με την Ï€ÏοηγοÏμενή της, που σχηματίζει ενιαία τονική ενότητα με αυτήν), δεν λαμβάνει τονικό σημάδι:
πες μου το, βÏες του τα.
Τονικό σημάδι λαμβάνει μια λÎξη που παÏουσιάζεται ως μονοσÏλλαβη μετά από
Îκθλιψη
(αποβολή του Ï„ÎµÎ»Î¹ÎºÎ¿Ï Ï†Ï‰Î½Î®ÎµÎ½Ï„Î¿Ï‚ μιας λÎξης, όταν η επόμενη ξεκινά από φωνήεν) ή
αποκοπή
(αποβολή του Ï„ÎµÎ»Î¹ÎºÎ¿Ï Ï†Ï‰Î½Î®ÎµÎ½Ï„Î¿Ï‚ μιας λÎξης, όταν η επόμενη ξεκινά από σÏμφωνο):
οÏτ’ αυτός,
είν’ ανάγκη, μήτ’ εσÏ, κόψ’ τον,
φÎÏ’ το,
άσ’ τον.
Ένας Ïηματικός Ï„Ïπος που Îχει χάσει το τονισμÎνο φωνήεν από
αφαίÏεση
(αποβολή του αÏÏ‡Î¹ÎºÎ¿Ï Ï†Ï‰Î½Î®ÎµÎ½Ï„Î¿Ï‚ μιας λÎξης, όταν η Ï€ÏοηγοÏμενη τελειώνει σε φωνήεν) δεν ανεβάζει το τονικό σημάδι στην Ï€ÏοηγοÏμενη λÎξη:
θα ’θελα, μου ’πε, μου ’φεÏε, να ’λεγε.
Ο τόνος των
εγκλιτικών λÎξεων
είτε μεταφÎÏεται στη λήγουσα της Ï€ÏοηγοÏμενης λÎξης όταν αυτή είναι Ï€ÏοπαÏοξÏτονη, είτε μεταφÎÏεται στην Ï€ÏοηγοÏμενη λÎξη όταν είναι κι αυτή εγκλιτική και η Ï€Ïιν από αυτήν είναι παÏοξÏτονη Ï€Ïοστακτική, είτε αποβάλλεται όταν η Ï€ÏοηγοÏμενη λÎξη είναι οξÏτονη ή παÏοξÏτονη:
ο Ï€Ïοϊστάμενός μας, χάÏισμά σου, άφησΠτου το, φÎÏε Î¼Î¿Ï Ï„Î¿,
δώσε τής τα, δείξε τοÏÏ‚ τα, η χαÏά σου, τα δώÏα του.
...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|