Τα φωνήματα Ï€Ïαγματώνονται στην ομιλία από τους φθόγγους, που συνδυάζονται Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚ για να δημιουÏγήσουν λÎξεις και φÏάσεις.
Όταν συνδυάζονται δÏο ή και πεÏισσότεÏα φωνήματα, σχηματίζονται οι λεγόμενες
ακολουθίες φωνημάτων
, οι οποίες ονομάζονται είτε
φωνηεντικά συμπλÎγματα
, όταν αποτελοÏνται από φωνήεντα, είτε
συμφωνικά συμπλÎγματα
, όταν αποτελοÏνται από σÏμφωνα.
Στο πλαίσιο του ÏƒÏ…Î½Î´Ï…Î±ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Ï‰Î½ φωνημάτων, Ï€ÏοκαλοÏνται συχνά διαφοÏοποιήσεις στους φθόγγους που Ï€Ïαγματώνουν τα φωνήματα. Οι φωνολογικÎÏ‚ αυτÎÏ‚ διαφοÏοποιήσεις, τα φωνολογικά αυτά φαινόμενα, ονομάζονται
πάθη φωνημάτων
.
Τα πάθη φωνημάτων διακÏίνονται σε
πάθη φωνηÎντων
και
πάθη συμφώνων
.
Α.
Πάθη φωνηÎντων
Αποτελεί φωνολογικÎÏ‚ διαφοÏοποιήσεις φωνηÎντων που επηÏεάζουν και τη μοÏφολογική δομή των λÎξεων.
Με αυτÎÏ‚ αποφεÏγεται συνήθως η
χασμωδία
, δηλαδή η κακόηχη ακολουθία φωνηÎντων σε δÏο γειτονικÎÏ‚ συλλαβÎÏ‚, που βÏίσκονται είτε μÎσα στην ίδια λÎξη είτε σε συνεκφοÏά δÏο συνεχόμενων λÎξεων.
Τα εν λόγω πάθη είναι τα ακόλουθα:
Η
συνίζηση
, η συμπÏοφοÏά δÏο φωνηÎντων σε μία συλλαβή. Σε πολλÎÏ‚ λÎξεις, όταν ακολουθεί φωνήεν μετά από το φθόγγο
ι
(η
,
Ï…
,
ει
,
οι)
ή το φθόγγο
ε (αι)
, τα δÏο φωνήεντα θα μποÏοÏσε να συμπÏοφÎÏονται σε μία συλλαβή: δυο, αδειάζω, άδειος, ήλιος, κάποιος, όποιος, ποιος, Ï„Îτοιος. Ο φθόγγος
ε (αι)
, όταν παθαίνει συνίζηση με το ακόλουθο φωνήεν, Ï€ÏοφÎÏεται και γÏάφεται
ι
: εννιά (εννÎα), παλιά (παλαιά), γενιά (γενεά).
Η
συναίÏεση
, η Îνωση δÏο γειτονικών φωνηÎντων μÎσα στην ίδια λÎξη σε Îνα φωνήεν: μιλάει – μιλά, αγαπάει – αγαπά. Όταν τα φωνήεντα που ÎÏχονται σε επαφή είναι ίδια, επικÏατεί το Îνα από τα δÏο: ακοÏουν – ακοÏν. Όταν ...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr