Προθέσεις, συστατικό στοιχείο της γλώσσας μας (Μέρος Β’)
Ημερομηνία:
7/10/2019, 11:00 - Εμφανίσεις: 141
Σε ÏŒ,τι αφοÏά τη μοÏφή των Ï€ÏοθÎσεων, οι αλλαγÎÏ‚ που παÏατηÏοÏνται στο λόγο οφείλονται είτε σε Îκθλιψη (Ï€.χ., μ’ Îνα μόνο νεÏμα, σ’ αυτόν, απ’ αλλοÏ, γι’ αυτό, παÏ’ όλο) είτε σε αποκοπή (Ï€.χ., απ’ τη θάλασσα, στον κόσμο).
Ασφαλώς, οι αλλαγÎÏ‚ αυτÎÏ‚ εξαÏτώνται στο μεν Ï€ÏοφοÏικό λόγο από το Ïυθμό ομιλίας, στο δε γÏαπτό λόγο από το Ïφος του κειμÎνου και τις Ï€Ïοτιμήσεις του συντάκτη αυτοÏ.
Στις γÏαμμÎÏ‚ που ακολουθοÏν Ï€Ïοβάλλονται αφενός τα γλωσσικά στοιχεία με τα οποία συντάσσονται οι Ï€ÏοθÎσεις (κοινÎÏ‚ και λόγιες) και αφετÎÏου οι κÏÏιες σημασίες που Îχουν οι σχηματιζόμενες Ï€ÏοθετικÎÏ‚ φÏάσεις: Α.
ΚοινÎÏ‚ Ï€ÏοθÎσεις αντί  ΣÏνταξη: ονοματικÎÏ‚ φÏάσεις σε γενική και αιτιατική (μαζί με την Ï€Ïόθεση για), Ï€Ïοτάσεις (μαζί με το να).
ΚÏÏιες σημασίες: αντικατάσταση/αναπλήÏωση, αντίτιμο, αντίθεση.
ΠαÏαδείγματα: «Αντί του ΔημήτÏη εμφανίστηκε στο γÏαφείο ο Γιάννης», «ΕπισκÎφθηκε το μουσείο αντί για την αγοÏά της πόλης», «Αποφάσισε να πουλήσει το κτήμα του αντί 100.000 ευÏώ», «Αντί να με βοηθήσει, με εγκατÎλειψε».
ΣτεÏεότυπες εκφÏάσεις: άλλ’ αντ’ άλλων, οφθαλμόν αντί οφθαλμοÏ.
από  ΣÏνταξη: ονοματικÎÏ‚ φÏάσεις σε ονομαστική και αιτιατική, ισχυÏοί Ï„Ïποι Ï€Ïοσωπικών αντωνυμιών, επιÏÏήματα, ουσιαστικοποιημÎνες Ï€Ïοτάσεις.
ΚÏÏιες σημασίες: τόπος Ï€ÏοÎλευσης, σημείο αφετηÏίας, απόσταση, διÎλευση, χÏονική αφετηÏία, καταγωγή, υλικό κατασκευής, σÏσταση, ποιητικό αίτιο, αιτία, β’ ÏŒÏος σÏγκÏισης, επιμεÏισμός, αναφοÏά, απαλλαγή, μÎÏος συνόλου, αλλαγή κατάστασης, Ï„Ïόπος.
ΠαÏαδείγματα: «Το λάδι που μας Ï€ÏόσφεÏε είναι από τη Μάνη», «Ξεκίνησε το μακÏÏ Ï„Î±Î¾Î¯Î´Î¹ του από τη Σουηδία», «Το σπίτι μου απÎχει μόλις πενήντα μÎÏ„Ïα από το δικό του», «Εάν θÎλεις, Ï€ÎÏασε από το σπίτι μου, καθώς θα πηγαίνεις στη δουλειά σου», «Τα καταστήματα θα είναι ανοιχτά αυτήν την ΚυÏιακή από τις 11:00 Ï€.μ.», «Ο πεθεÏός μου είναι από το Πήλιο», «Τα Îπιπλα της κουζίνας μας είναι από ξÏλο καÏυδιάς», «Η επιτÏοπή των εÏγαζομÎνων απαÏτίζεται από 5 μÎλη», «Εκατοντάδες ΚαλαβÏυτινοί εκτελÎστηκαν από τους ΓεÏμανοÏÏ‚ το ΔεκÎμβÏιο του 1943»...
Πηγή/ΠεÏισσότεÏα: in.gr
|
|
|