Μελέτη της ΔΟΕ: Ισχυρότερα αποτελέσματα για επιχειρήσεις με γυναίκες σε θέσεις CEO και προεδρίας

Η νέα μελέτη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ, ILO), με τίτλο «Women in Business and Management» («Γυναίκες στις Επιχειρήσεις και τη Διοίκηση»), αποτυπώνει την εικόνα της ισότητας των φύλων στον επιχειρηματικό κόσμο και τα βήματα που έχουν καταγραφεί με την πάροδο του χρόνου.

Η έκθεση στηρίζεται σε τρεις έρευνες μεγάλης κλίμακας για τη θέση των γυναικών στη διοίκηση επιχειρήσεων, του 2013, του 2018 και του 2025, καθώς και σε στοιχεία τριών δεκαετιών για την παγκόσμια αγορά εργασίας. Με βάση αυτά αξιολογούνται οι πρακτικές, τα αποτελέσματα και τα οφέλη της πολυμορφίας στην εκπροσώπηση των φύλων.

Η έρευνα του 2025 είναι η ευρύτερη γεωγραφικά και συγκεντρώνει απαντήσεις από σχεδόν 12.000 επιχειρήσεις σε 99 χώρες. Ο συνδυασμός των στοιχείων δείχνει ότι έχουν γίνει θετικά βήματα. Όπως αναφέρεται όμως στη σύνοψη, το βάθος και ο ρυθμός τους δεν είναι επαρκή ώστε να αξιοποιηθούν πλήρως τα οικονομικά και επιχειρηματικά οφέλη που προκύπτουν αποδεδειγμένα.

Οι γυναίκες είναι σήμερα πιο μορφωμένες από ποτέ και διευρύνουν την παρουσία τους στο εργατικό δυναμικό. Η πρόοδος αυτή δεν αποδίδει ανάλογα αποτελέσματα στην απασχόληση, στην επαγγελματική εξέλιξη, στην ανάληψη ηγετικών θέσεων ή στα εισοδήματα.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην προσφορά ταλέντου, αφού δεν υπάρχει έλλειψη γυναικών με υψηλή κατάρτιση. Αυτό που απουσιάζει είναι η ικανότητα της αγοράς εργασίας και των επιχειρήσεων να μετατρέψουν τη διαθέσιμη προσφορά σε ίσες ευκαιρίες και ισότιμη μεταχείριση.

Τα ευρήματα της ΔΟΕ έχουν ιδιαίτερη επικαιρότητα και για την ελληνική αγορά εργασίας. Από την 1η Νοεμβρίου ο νόμος για την ισότητα και τη μισθολογική διαφάνεια στις αμοιβές ανδρών και γυναικών εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλες τις επιχειρήσεις.

Πρόοδος που αποτυπώνεται σε αριθμούς

Στον κόσμο των επιχειρήσεων μετρούν τα αποτελέσματα που μπορούν να ποσοτικοποιηθούν. Γι’ αυτό η έρευνα της ΔΟΕ εξετάζει αν οι πρωτοβουλίες για την ισότητα των φύλων συνδέονται με καλύτερες επιχειρηματικές επιδόσεις, όπως υψηλότερη κερδοφορία, ενισχυμένη καινοτομία, ισχυρότερη διατήρηση ταλέντων και βελτιωμένη φήμη.

Οι επιχειρήσεις όπου γυναίκες κατέχουν θέση διευθύνουσας συμβούλου (CEO) και ηγετικούς ρόλους στο διοικητικό συμβούλιο εμφανίζονται πιθανότερο να δηλώνουν ισχυρότερα επιχειρηματικά αποτελέσματα από εταιρείες χωρίς γυναίκες στις θέσεις αυτές.

• Το 2025, το 68,5% των επιχειρήσεων δήλωσε θετικά αποτελέσματα από πρωτοβουλίες ισότητας των φύλων και ποικιλομορφίας, με άνοδο 11,1 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2018.
• Από τις επιχειρήσεις που ανέφεραν αύξηση κερδών, το 87,4% κατέγραψε άνοδο τουλάχιστον 5%, συνδεδεμένη με πρωτοβουλίες προώθησης γυναικών σε διοικητικές θέσεις.
• Περισσότερες από μία στις δέκα επιχειρήσεις, σε ποσοστό 13,4%, δήλωσαν αύξηση κερδών που ξεπέρασε το 20%.
• Οι επιχειρήσεις με γυναίκα CEO έχουν 6,4% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν καλύτερα επιχειρηματικά αποτελέσματα από εκείνες με άνδρα CEO.
• Οι επιχειρήσεις με γυναίκα πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου έχουν 17,5% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν καλύτερα επιχειρηματικά αποτελέσματα από όσες έχουν άνδρα στην ίδια θέση.

Στερεότυπα και άνισες ευθύνες

Ως βασικά εμπόδια για την ισότητα των φύλων και την ισότιμη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών σε διευθυντικές θέσεις, η ΔΟΕ αναφέρει τους επαγγελματικούς διαχωρισμούς που αναπαράγονται και μέσα στις επιχειρήσεις. Οι άνισες ευθύνες φροντίδας, από τα παιδιά έως τις δουλειές του σπιτιού, και τα επίμονα κοινωνικά στερεότυπα εξακολουθούν να επηρεάζουν τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας και την επαγγελματική τους εξέλιξη.

Στην Ελλάδα το μέσο μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών, για πλήρη απασχόληση, ξεπερνά τα 175 ευρώ τον μήνα.

Σε αυτή την εργασιακή διαδρομή δεν ζημιώνονται μόνο οι γυναίκες. Χάνουν και οι ίδιες οι επιχειρήσεις, όπως και η οικονομία κάθε χώρας στο σύνολό της, αφού το διαθέσιμο ταλέντο δεν αξιοποιείται πλήρως.

Από την άλλη πλευρά, η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανθεκτική στις πρόσφατες αναταράξεις. Η γυναικεία απασχόληση, για παράδειγμα, ανέκαμψε σύντομα από την πανδημία covid και έφτασε σε επίπεδα υψηλότερα από τα προηγούμενα.

Η μόρφωση δεν αρκεί για την ηγεσία

Ο αριθμός των γυναικών εργοδοτών έχει σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια. Οι γυναίκες, ωστόσο, εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μόνο το 22,8% των ιδιοκτητών επιχειρήσεων.

Ανισορροπία εντοπίζεται και στη σχέση ανώτερης μόρφωσης και επαγγελματικής ανέλιξης. Οι γυναίκες ξεπερνούν πλέον τους άνδρες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παγκοσμίως. Το 2023 σχεδόν οι μισές γυναίκες, σε ποσοστό 46,4%, φοίτησαν σε πανεπιστήμιο, έναντι 40,3% των ανδρών. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν υποεκπροσωπούμενες σε βασικούς τομείς, ιδίως στην επιστήμη, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM), όπου αποτελούν περίπου το 35% των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Η πρόοδος στην πρόσβαση σε διευθυντικές θέσεις δεν έχει μεταφραστεί σε ισορροπία των φύλων στις ηγετικές θέσεις.

Οι γυναίκες καταλαμβάνουν λιγότερο από το ένα τρίτο των διευθυντικών θέσεων παγκοσμίως, συγκεκριμένα το 30,5%, με αισθητά χαμηλότερη εκπροσώπηση στα ανώτερα επίπεδα ευθύνης.

Το χάσμα στις αμοιβές

Οι μισθολογικές ανισότητες επιμένουν. Κατά μέσο όρο οι γυναίκες κερδίζουν 0,78 δολάρια ΗΠΑ για κάθε δολάριο που κερδίζουν οι άνδρες, ενώ η διαφορά διευρύνεται στα ανώτερα επίπεδα της ιεραρχίας. Στην Ελλάδα το μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών είναι επισήμως 13,4%, υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 12%.

Για τις επιχειρήσεις άνω των 10 ατόμων, το μέσο μισθολογικό χάσμα ανδρών και γυναικών ξεπερνά τα 175 ευρώ τον μήνα στην πλήρη απασχόληση. Το ποσό αντιστοιχεί σχεδόν σε δύο επιπλέον μισθούς τον χρόνο.

Η γυάλινη οροφή ραγίζει χωρίς να σπάει

Η «γυάλινη οροφή» περιγράφει ένα φράγμα αόρατο αλλά υπαρκτό, που εμποδίζει τις γυναίκες, ή και άλλες δημογραφικές ομάδες, να ανελιχθούν πάνω από ένα σημείο στην ιεραρχία ενός οργανισμού, ακόμη και όταν έχουν τα κατάλληλα προσόντα. Η έκφραση ανήκει σε παλαιότερες εποχές, αφού πρωτοεμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, το φαινόμενο όμως που περιγράφει εξακολουθεί να ισχύει.

Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το ποσοστό των επιχειρήσεων με ισορροπημένο ως προς το φύλο εργατικό δυναμικό, δηλαδή 40% έως 60% για κάθε φύλο, μειώθηκε κατά 6,2 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2013 και 2025. Σε αυτό το επίπεδο καταγράφεται οπισθοδρόμηση και όχι πρόοδος.

Από την άλλη, η εκπροσώπηση των γυναικών σε ηγετικές θέσεις έχει αυξηθεί. Το 2025, το 28,2% των επιχειρήσεων είχε γυναίκα διευθύνουσα σύμβουλο, από 23,4% το 2013, δηλαδή άνοδο 4,8 ποσοστιαίων μονάδων.

Στο ίδιο διάστημα, το ποσοστό των επιχειρήσεων με τουλάχιστον 30% γυναίκες στα διοικητικά συμβούλια αυξήθηκε κατά 7,2 ποσοστιαίες μονάδες, από 38,3% σε 45,5%. Το ποσοστό εκείνων με γυναίκα πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου υπερδιπλασιάστηκε, από 13,1% σε 30,9%.

Οι τομείς όπου οι γυναίκες μένουν πίσω

Στα ανώτερα και ανώτατα διοικητικά κλιμάκια η ισορροπία των φύλων βελτιώθηκε, κατά 1,6 και 5 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα. Στα κατώτερα και μεσαία διοικητικά στελέχη σημειώνεται υποχώρηση, κατά 1,4 και 6,4 μονάδες.

Σήμερα υπάρχουν περισσότερες γυναίκες σε ανώτερες διοικητικές θέσεις σε όλα τα τμήματα των επιχειρήσεων, η πρόοδος όμως είναι άνιση. Οι γυναίκες εξακολουθούν να συγκεντρώνονται στους ανθρώπινους πόρους, σε ποσοστό 62,5%, και στις οικονομικές και διοικητικές υπηρεσίες, σε ποσοστό 55,4%. Αντίθετα, υποεκπροσωπούνται σε ρόλους που σχετίζονται με τα κέρδη και τις ζημίες, στο 19,8%, και με την έρευνα και ανάπτυξη, στο 26,3%. Πρόκειται για τους τομείς που συνδέονται στενότερα με την ανέλιξη σε εκτελεστικές διευθυντικές αρμοδιότητες.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow