Το σκάνδαλο θέτει υπό αμφισβήτηση την παραμονή του Τζένσεν Χουάνγκ στην κορυφή της Nvidia

Η έρευνα του διοικητικού συμβουλίου της Nvidia σε βάρος του Τζένσεν Χουάνγκ θέτει σε κίνδυνο το μέλλον ενός από τα στελέχη με τη μακρύτερη θητεία στη Silicon Valley, ανθρώπου που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εκρηκτική άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τους Financial Times, στην ηγεσία της δεύτερης πολυτιμότερης εταιρείας στον κόσμο δεν διαφαίνεται προφανής διάδοχος του Χουάνγκ.

Ο ίδιος αγωνίζεται να κρατήσει τη θέση του, έπειτα από την παραδοχή ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση, η οποία φέρεται να αφορούσε ανώτερο στέλεχος μεγάλου πελάτη της Nvidia.

Αμερικανοί αξιωματούχοι καταγγέλλουν ότι το ίδιο πρόσωπο φέρεται να ενεργούσε και ως κατάσκοπος της Κίνας.

Το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί ο Χουάνγκ να φύγει από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της αμερικανικής εταιρείας ημιαγωγών, την οποία συνίδρυσε πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, έχει ανησυχήσει επενδυτές και συμμάχους της εταιρείας στον τεχνολογικό κλάδο.

Όχι μια συνηθισμένη εταιρεία

Οι μετοχές της Nvidia, που στα τέλη του προηγούμενου μήνα έχασαν από την Apple την πρωτιά στην παγκόσμια κατάταξη με βάση τη χρηματιστηριακή αξία, μέσα σε ευρύτερη υποχώρηση των τίτλων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, κατέγραφαν πτώση άνω του 5% έως το μεσημέρι της Δευτέρας.

«Ο Τζένσεν είναι αναντικατάστατος για την αμερικανική ηγεμονία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Σον Μαγκουάιρ, εταίρος της Sequoia Capital, που συγκαταλέγεται στους πρώτους επενδυτές της Nvidia.

Τα μικροκυκλώματα της Nvidia στάθηκαν καθοριστικά στη δημιουργία εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT. Σήμερα βρίσκονται στην καρδιά της επενδυτικής έξαρσης των τεχνολογικών κολοσσών, οι οποίοι σχεδιάζουν να διαθέσουν 1 τρισ. δολάρια για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Χουάνγκ έχει στηρίξει προσωπικά επενδύσεις και εγγυήσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων προς δεκάδες νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης και παρόχους κέντρων δεδομένων.

Παράλληλα, έχει πιέσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να χαλαρώσουν οι ρυθμιστικοί περιορισμοί στην τεχνητή νοημοσύνη.

«Η Nvidia δεν είναι μια συνηθισμένη εταιρεία και ο Τζένσεν δεν είναι ένας συνηθισμένος διευθύνων σύμβουλος. Ο ίδιος ΕΙΝΑΙ η Nvidia», έγραφαν οι αναλυτές της Bernstein σε ενημερωτικό σημείωμα προς τους πελάτες τους.

Καθώς στην Ουάσιγκτον οι αρμόδιοι για τη χάραξη πολιτικής πιέζουν τον Χουάνγκ να εμφανιστεί ενώπιον επιτροπών του Κογκρέσου και να δώσει εξηγήσεις, η προσοχή μετατοπίζεται στο διοικητικό συμβούλιο της Nvidia.

Την Κυριακή το συμβούλιο γνωστοποίησε ότι θα διεξαγάγει δική του «ανεξάρτητη» έρευνα για το σκάνδαλο, που ξέσπασε μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Πρόσωπα με γνώση της έρευνας αναφέρουν ότι επικεφαλής της αναμένεται να τεθεί ο Στίβεν Σι Νιλ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Nvidia και πρώην διευθύνων σύμβουλος της δικηγορικής εταιρείας Cooley LLC.

«Εάν έχουν διαρρεύσει πληροφορίες, οι συνέπειες είναι πολύ σοβαρότερες από ό,τι εάν επρόκειτο απλώς για μια εξωσυζυγική σχέση, η οποία, προφανώς, δεν αποτελεί ευχάριστη εξέλιξη», δήλωσε διαχειριστής επενδυτικού κεφαλαίου με σημαντική θέση στη μετοχή της Nvidia.

«Η Nvidia θα επιβίωνε ακόμη και αν αποχωρούσε ο Χουάνγκ. Ωστόσο, δεν υπάρχει καταλληλότερος άνθρωπος από τον Τζένσεν για να διοικήσει την εταιρεία. Χωρίς αυτόν, τα πράγματα θα ήταν εντελώς διαφορετικά».

Χωρίς σχέδιο διαδοχής

Σε αντίθεση με άλλες κορυφαίες εταιρείες του τεχνολογικού κλάδου, οι ετήσιες εκθέσεις και τα έγγραφα εταιρικής διακυβέρνησης της Nvidia δεν περιλαμβάνουν καμία συγκεκριμένη αναφορά στον «σχεδιασμό διαδοχής» (succession planning).

Δεν περιγράφουν επίσης με λεπτομέρειες πώς θα μπορούσε να αντικατασταθεί ο διευθύνων σύμβουλος, ακόμη και σε έκτακτη ανάγκη. Περιορίζονται στην επισήμανση ότι η εταιρεία «πιστεύει στην εκτεταμένη ανάπτυξη ηγετικών στελεχών».

Ο ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός στελεχών που αναφέρονται απευθείας στον Χουάνγκ, περισσότερα από 60 σύμφωνα με γνωστοποίηση του 2024, προσφέρει, όπως αναφέρεται σε πρόσφατες εταιρικές καταθέσεις, στο διοικητικό συμβούλιο «μια δεξαμενή εξαιρετικών υποψηφίων για μελλοντική ανάδειξη σε ανώτερες θέσεις».

Ο Χουάνγκ ηγείται μιας μικρής ομάδας βασικών ανώτατων στελεχών, στην οποία περιλαμβάνονται η οικονομική διευθύντρια Κολέτ Κρες, η επικεφαλής επιχειρησιακών λειτουργιών Ντέμπορα Σόκιστ και ο γενικός νομικός σύμβουλος Τιμ Τέτερ.

Ο Τέτερ συγκαταλέγεται στους στενότερους συνεργάτες του Χουάνγκ από τότε που εντάχθηκε στην εταιρεία, το 2017. Έχει αναλάβει, παράλληλα, δραστήριο ρόλο στις πιέσεις προς την Ουάσιγκτον για τους ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας.

Η Ντέμπορα Σόκιστ μπήκε στην εταιρεία το 2007 ως ανώτερη αντιπρόεδρος επιχειρησιακών λειτουργιών και από το 2009 κατέχει τη θέση της εκτελεστικής αντιπροέδρου.

Ο Τζέι Πούρι, στενός συνεργάτης του Χουάνγκ με ευθύνη για τις εμπορικές δραστηριότητες της Nvidia, ο οποίος τον εκπροσωπούσε σε διεθνείς επισκέψεις, αποχώρησε από τη θέση του τον Αύγουστο.

Τη θέση του στην εκτελεστική ομάδα ανέλαβε ο Νικ Πάρκερ, πρώην στέλεχος της Microsoft.

Ο Χουάνγκ, που έχει καλλιεργήσει στο εσωτερικό της Nvidia την εικόνα ηγέτη ο οποίος δεν δέχεται αμφισβήτηση, δεν έχει δώσει ως τώρα καμία ένδειξη ότι σκοπεύει να αποχωρήσει από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.

Πρόσφατες βιογραφίες του Χουάνγκ και της Nvidia, ανάμεσά τους το The Nvidia Way του Τάε Κιμ και το The Thinking Machine του Στίβεν Γουίτ, τον παρουσιάζουν ως σπάνια περίπτωση ηγέτη που συνδυάζει βαθιά τεχνική κατάρτιση με διορατικότητα και μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη.

Είναι γνωστός για την ικανότητά του να αποσπά εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις από μια εταιρεία της οποίας οι 42.000 εργαζόμενοι παρήγαγαν, κατά τους τελευταίους 12 μήνες, κατά μέσο όρο περισσότερα από 7 εκατ. δολάρια ετήσιων εσόδων ο καθένας, επίδοση που ξεπερνά κατά πολύ εκείνη οποιουδήποτε άλλου μεγάλου τεχνολογικού ομίλου.

Ο Κιμ, ωστόσο, επισημαίνει επίσης ότι ο Χουάνγκ αποτελεί το «μοναδικό σημείο δυνητικής κατάρρευσης» της εταιρείας (single point of failure), καθώς στην πράξη συγκεντρώνει λειτουργίες που αφορούν το μάρκετινγκ, τις πωλήσεις και την ανάπτυξη προϊόντων.

Μοναδική είναι και η επιρροή του στο ευρύτερο τεχνολογικό οικοσύστημα. Δημόσιες εκδηλώσεις στήριξης προς εταιρείες της εφοδιαστικής αλυσίδας ημιαγωγών για την τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να εκτοξεύσουν τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις τους.

Αντίστοιχα, μια παρεμπίπτουσα δήλωσή του στις αρχές του περασμένου έτους, με την οποία αμφισβήτησε τις βραχυπρόθεσμες εμπορικές προοπτικές της κβαντικής υπολογιστικής, προκάλεσε απότομη πτώση των μετοχών του κλάδου.

Παρά τη σχεδόν αυτοκρατορική θέση που κατέχει στην εταιρεία, ο Χουάνγκ διαθέτει μόλις το 3,6% των μετοχών της Nvidia. Το ποσοστό αυτό τον καθιστά πάντως τον μεγαλύτερο μεμονωμένο μέτοχό της, με αξία που υπερβαίνει τα 150 δισ. δολάρια.

Δεν έχει, όμως, τα ειδικά δικαιώματα ψήφου που έχουν εξασφαλίσει για τον εαυτό τους πολλοί ιδρυτές της Silicon Valley, όπως ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta και οι Λάρι Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν της Google. Τα δικαιώματα αυτά τους επιτρέπουν να διατηρούν τον έλεγχο των διοικητικών συμβουλίων τους ή να αντιστέκονται σε εξωτερικούς επενδυτές που ενδεχομένως θα επιχειρούσαν να τους απομακρύνουν.

Οι συνολικές αποδοχές του Χουάνγκ το περασμένο έτος έφτασαν τα 36,3 εκατ. δολάρια, με τη συντριπτική πλειονότητα να προέρχεται από μετοχικές αμοιβές. Στο ποσό περιλαμβάνονταν περίπου 4 εκατ. δολάρια για δαπάνες ασφαλείας, τις οποίες κάλυψε η Nvidia. Στις εταιρικές γνωστοποιήσεις η σχετική δαπάνη δικαιολογείται «από την εξαιρετικά υψηλή δημόσια προβολή και εξέχουσα θέση του διευθύνοντος συμβούλου μας».

Οι δαπάνες αυτές περιλαμβάνουν μέτρα προστασίας στην κατοικία του Χουάνγκ και κατά τη διάρκεια των «προσωπικών ταξιδιών» του, καθώς και τη χρήση ιδιωτικών αεροσκαφών για όλα τα επαγγελματικά ταξίδια του.

Οι ίδιες γνωστοποιήσεις αναφέρουν ότι ο Χουάνγκ αποζημιώνει την Nvidia για τις προσωπικές του αεροπορικές μετακινήσεις με ιδιωτικά αεροσκάφη, όταν αυτές οργανώνονται από την εταιρεία.

Το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia, τα επιμέρους μέλη του οποίου διατηρούσαν ως σήμερα χαμηλό δημόσιο προφίλ, επιβεβαίωσε ότι θα συγκροτήσει ειδική επιτροπή από εν ενεργεία μέλη του. Η επιτροπή θα επικουρείται από εξωτερικούς νομικούς συμβούλους και θα εξετάσει τις καταγγελίες που αφορούν τον διευθύνοντα σύμβουλο.

Ο Νιλ εντάχθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της Nvidia το 2019. Είναι επίτιμος πρόεδρος και ανώτερος νομικός σύμβουλος της Cooley, έχοντας διατελέσει διευθύνων σύμβουλος της δικηγορικής εταιρείας από το 2001 έως το 2008.

Σε σύγκριση με τα συμβούλια των μεγαλύτερων αμερικανικών εταιρειών, εκείνο της Nvidia παρουσιάζει μια ασυνήθιστη ιδιαιτερότητα: δεν διαθέτει ορισμένο πρόεδρο.

Έκθεση του 2025 της δικηγορικής εταιρείας Fenwick διαπίστωσε ότι μόνο μία εταιρεία του δείκτη S&P 100 δεν είχε πρόεδρο διοικητικού συμβουλίου. Σύμφωνα με τα δικά της εταιρικά έγγραφα, η εταιρεία αυτή είναι η Nvidia.

Στα έγγραφα που υποβάλλει στους μετόχους της, η Nvidia υποστηρίζει ότι αυτή η διάρθρωση «διασφαλίζει ότι κάθε μέλος έχει ισότιμη φωνή στις υποθέσεις και στη διοίκηση της εταιρείας».

Τα υπόλοιπα εννέα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, χωρίς να υπολογίζεται ο ίδιος ο Χουάνγκ, ο οποίος είναι επίσης μέλος του, περιλαμβάνουν τέσσερις άνδρες που βρίσκονται στην εταιρεία από τη δεκαετία του 1990, έναν πρώην υψηλόβαθμο διευθυντή της Taco Bell, έναν καθηγητή αεροναυπηγικής και έναν πρώην ανώτατο τραπεζικό παράγοντα της Goldman Sachs, ο οποίος εντάχθηκε στο συμβούλιο μόλις φέτος.

Στη δημόσια ανακοίνωσή του την Κυριακή, το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε ότι «έχει εμπιστοσύνη στον Τζένσεν και στην ηγετική του ομάδα» και ότι «δεν έχει κανέναν λόγο να πιστεύει ότι έχει τεθεί σε κίνδυνο είτε η εθνική ασφάλεια είτε τα απόρρητα της Nvidia».

Παρά ταύτα, η παραδοχή του Χουάνγκ την Κυριακή ότι είχε εξωσυζυγική σχέση προκάλεσε σοκ σε εργαζομένους και πρώην συνεργάτες του, οι οποίοι μίλησαν στους Financial Times.

Η Μάντισον Χουάνγκ, κόρη του Τζένσεν, που κατέχει ανώτερη διευθυντική θέση στην ομάδα μάρκετινγκ προϊόντων της Nvidia και έχει αποκτήσει ολοένα και πιο έντονη παρουσία στα εταιρικά συνέδρια, ακύρωσε προγραμματισμένη εμφάνισή της σε εκδήλωση της εταιρείας στη Νότια Κορέα τη Δευτέρα.

Η νομοθεσία της πολιτείας Ντέλαγουερ, όπου είναι καταχωρισμένη η Nvidia, προβλέπει ότι τα ανώτατα διοικητικά στελέχη υπέχουν συγκεκριμένες καταπιστευματικές υποχρεώσεις απέναντι στην εταιρεία τους, μεταξύ των οποίων το καθήκον επιμέλειας και το καθήκον πίστης.

Ο κώδικας δεοντολογίας της Nvidia απαιτεί από τα ανώτατα στελέχη της να «συμπεριφέρονται με τον υψηλότερο δυνατό βαθμό ακεραιότητας, δεοντολογίας και εντιμότητας. Η αξιοπιστία και η φήμη μας εξαρτώνται από την ορθή κρίση, τα ηθικά πρότυπα και την προσωπική ακεραιότητά τους».

Ακόμη και αν αποδειχθεί ότι ο Χουάνγκ παραβίασε αυτές τις κατευθυντήριες αρχές, υποστηρικτές του στη Silicon Valley εκτιμούν ότι η συμβολή του είναι τόσο μεγάλη ώστε η απομάκρυνσή του να μην αποτελεί ρεαλιστική επιλογή.

«Ναι, θα έπρεπε να είχε επιδείξει καλύτερη κρίση», δήλωσε ο Μαγκουάιρ της Sequoia. «Αλλά ας μην καταστρέψουμε και ολόκληρη τη βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης μας επειδή η Κίνα πέτυχε μια επιτυχημένη επιχείρηση κατασκοπείας».