Άνοδος της παραγωγής ελαιολάδου και πίεση στις τιμές παραγωγού

Η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026/27 άνοιξε με την προσδοκία αισθητής αύξησης της παγκόσμιας παραγωγής, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει τις τιμές του ελαιολάδου και τις ισορροπίες της αγοράς.

Ευνοϊκός καιρός και βροχοπτώσεις σε αρκετές παραγωγικές περιοχές στηρίζουν τις θετικές προοπτικές. Οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν την παγκόσμια παραγωγή πάνω από τους 3,5 εκατ. τόνους, ενώ για την Ελλάδα οι προβλέψεις κινούνται κοντά στους 300.000 τόνους, ενισχύοντας τις προσδοκίες για καλύτερη χρονιά.

Η μεγαλύτερη σοδειά δεν σημαίνει, όμως, και καλύτερες τιμές για τους παραγωγούς. Μέσα στη συγκομιδή βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος και έλλειψη εργατικών χεριών και εκφράζουν αγωνία και προβληματισμό για ενδεχόμενη περαιτέρω συρρίκνωση του εισοδήματός τους.

Την ίδια ώρα, η ενισχυμένη προσφορά, μαζί με τη συγκρατημένη ζήτηση, τα αποθέματα στις αποθήκες και τις πιέσεις που συνεχίζονται στη διεθνή αγορά, διαμορφώνει συνθήκες ανταγωνισμού και το ενδεχόμενο νέας υποχώρησης των τιμών.

Πίεση στις τιμές παραγωγού

Ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλης Γιαννούλης, είπε στον ΟΤ ότι η σοδειά της χρονιάς μπήκε σε ικανοποιητικό ξεκίνημα και στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Μεσόγειο. Οι τιμές στον παραγωγό, ωστόσο, δέχονται ισχυρή πίεση και κυμαίνονται αυτή την περίοδο στα 3,20 με 3,30 ευρώ ανά κιλό. Επειδή η παραγωγή συνεχίζεται, πρόσθεσε, είναι πρόωρο να προβλεφθεί πώς θα κινηθούν οι τιμές.

Σημείωσε ακόμη ότι τα πρώτα υψηλά συμβόλαια, που εμφανίζονται με το άνοιγμα της συγκομιδής, δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη την πραγματική εικόνα της αγοράς. Αφορούν περιορισμένες ποσότητες και ελιές με χαμηλότερη απόδοση.

Σταθεροποίηση της παραγωγής διακρίνει φέτος και ο διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ, Γιώργος Μητράκος, μιλώντας στον ΟΤ. Η εξέλιξη αυτή, είπε, κατατάσσει τη χώρα στην πρώτη πεντάδα όσων έχουν τη μεγαλύτερη παραγωγή. Σε συνδυασμό με την αυξημένη παγκόσμια σοδειά, όμως, δημιουργούνται πιέσεις στις τιμές προς τον παραγωγό και, κατ’ επέκταση, στη βιομηχανία. Και εκείνος εκτίμησε ότι είναι νωρίς για να φανεί πώς θα διαμορφωθεί τελικά η κατάσταση.

Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις για τη νέα περίοδο, η Ισπανία αναμένεται να κρατήσει την πρώτη θέση στην παγκόσμια παραγωγή, με περίπου 1,6 εκατ. τόνους. Αξιόλογες ποσότητες προβλέπονται επίσης από την Ιταλία, την Ελλάδα, την Τουρκία και την Τυνησία.

Αυξημένη διαθεσιμότητα και το στοίχημα της κατανάλωσης

Η συγκομιδή βρίσκεται ουσιαστικά στην αρχή, η συνολική εικόνα όμως δείχνει ότι η αγορά μπαίνει σε περίοδο μεγαλύτερης διαθεσιμότητας προϊόντος. Οι εξελίξεις θα κριθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της κατανάλωσης και από το αν οι παραγόμενες ποσότητες θα απορροφηθούν.

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον διευθυντή του ΣΕΒΙΤΕΛ, εντοπίζεται στην ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Όπως ανέφερε στον ΟΤ, η παραγωγή αυξάνεται και τα υπάρχοντα αποθέματα φτάνουν περίπου τους 500.000 τόνους παγκοσμίως και τους 40.000 τόνους στην Ελλάδα, ενώ η κατανάλωση μένει στάσιμη, ασκώντας πιέσεις σε παραγωγούς και βιομηχανία.

Χαμηλό ποσοστό τυποποίησης στο ελληνικό ελαιόλαδο

Το χαμηλό ποσοστό τυποποίησης παραμένει ένα από τα σοβαρότερα διαρθρωτικά προβλήματα του ελληνικού ελαιολάδου. Παρά την υψηλή ποιότητα και τη διεθνή αναγνωρισιμότητα, σημαντικές ποσότητες εξακολουθούν να διακινούνται χύμα, με συνέπεια μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας να δημιουργείται εκτός Ελλάδας.

Η τυποποίηση στην Ελλάδα υπολογίζεται γύρω στους 90.000 με 100.000 τόνους. Η αύξηση αυτού του όγκου αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το ελληνικό ελαιόλαδο να ενισχύσει τη θέση του στις διεθνείς αγορές.

Ο κ. Μητράκος τονίζει ότι η stronger τυποποίηση, η οργανωμένη εξαγωγική δραστηριότητα και η καλύτερη αξιοποίηση της εγχώριας παραγωγής είναι κρίσιμοι παράγοντες για το μέλλον του κλάδου. Η χύμα διακίνηση, ιδίως προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, συνεχίζει να περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης των ελληνικών επιχειρήσεων.

Οι δασμοί αναδιατάσσουν τον χάρτη των εξαγωγών

Πέρα από την αυξημένη παραγωγή, την ευρωπαϊκή αγορά επηρεάζουν και οι εμπορικές πολιτικές, μαζί με τους δασμούς στις διεθνείς συναλλαγές.

Οι επιπτώσεις φαίνονται ήδη στην αμερικανική αγορά. Όπως ανέφερε στον ΟΤ ο κ. Μητράκος, η Ισπανία δείχνει να υποχωρεί από την κυρίαρχη θέση της, ενώ η Τυνησία αναδεικνύεται σε σημαντικότερο προμηθευτή.

Οι δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα του ισπανικού και του ελληνικού ελαιολάδου και αφήνουν περιθώρια διείσδυσης σε τρίτες χώρες που μπορούν να προσφέρουν ανταγωνιστικότερους εμπορικούς όρους. Ο διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ επισημαίνει ότι η Τυνησία ηγείται αυτή τη στιγμή στην αγορά της Αμερικής.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το αίτημα της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για εισαγωγή 60.000 τόνων ελαιολάδου χωρίς δασμούς. Η εξέλιξη αναμένεται να απασχολήσει την ευρωπαϊκή αγορά, ιδιαίτερα λόγω της σημαντικής αύξησης της τουρκικής παραγωγής.

Το ισπανικό μέτρο απόσυρσης του 12%

Για την ευρωπαϊκή αγορά ξεχωρίζει και η απόφαση της Ισπανίας να ενεργοποιήσει μηχανισμό υποχρεωτικής απόσυρσης του 12% της παραγωγής ελαιολάδου για την περίοδο 2026/27.

Με απόφαση του υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων (ΜΑΡΑ), τα ισπανικά ελαιοτριβεία υποχρεούνται να αποσύρουν από την αγορά το 12% της παραγωγής, περίπου 188.000 τόνους, ανεξάρτητα από την κατηγορία του ελαιολάδου. Οι ποσότητες αυτές θα μείνουν αποθηκευμένες έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.

Για την ελληνική αγορά, ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου ξεκαθάρισε στον ΟΤ ότι η απόσυρση του 12% στην Ισπανία δεν θα την επηρεάσει, καθώς οι αποσυρόμενες ποσότητες είναι αμελητέες σε σχέση με τη συνολική μεσογειακή παραγωγή. Τα ελαιόλαδα αυτά, είπε, απλώς δεν θα μπουν στην αγορά το αμέσως επόμενο διάστημα, αλλά αργότερα μέσα στη σεζόν.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow