Από την Αθήνα ως το Λονδίνο, πτυχιούχοι νέοι μετρούν απορρίψεις, άγχος και εργασιακή αναμονή

Σε πόλεις όπως το Λονδίνο, η Μαδρίτη, το Παρίσι και η Αθήνα, μια ολόκληρη γενιά με πτυχία, μεταπτυχιακά και διάθεση για προσφορά έχει εγκλωβιστεί σε κύκλο ψηφιακών απορρίψεων και εργασιακής επισφάλειας που δεν έχει τέλος.

Στην Ελλάδα η ανεργία των νέων μένει πεισματικά υψηλή, στο 17,3%, τη στιγμή που για το σύνολο του πληθυσμού βρίσκεται στο 7,6%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Η επιστροφή στο πατρικό σπίτι και η αναβολή της ενήλικης ζωής έχουν γίνει κανονικότητα.

Η αναμονή αυτή δεν κοστίζει μόνο σε χαμένα εισοδήματα. Το αποτύπωμά της φαίνεται άμεσα στην ψυχική και στη σωματική υγεία των νέων ανθρώπων.

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, με τις χώρες του Νότου να κυριαρχούν.

Άγχος και απελπισία στην αναζήτηση εργασίας

Πρόσφατο ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας The Guardian εστιάζει σε αυτή την πραγματικότητα, με αναλυτικές μαρτυρίες τεσσάρων νέων στη Μεγάλη Βρετανία. Περιγράφουν πώς η υγεία τους καταρρέει, ενώ προσπαθούν να σταθούν στα πόδια τους.

«Πρέπει να υπάρχει κάτι που να μπορώ να κάνω»

Η Celeste αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και πέρασε στη συνέχεια δύο εξαντλητικούς μήνες υποβάλλοντας πάνω από 100 αιτήσεις. Από αυτές, το 90% αφορούσε θέσεις σερβιτόρας. Οι απαντήσεις ήταν απορρίψεις ή σιωπή. Κατέληξε σε καφετέρια, σε θέση πλήρους απασχόλησης, με εξοντωτικά ωράρια και τεράστια πίεση, μέχρι που ο οργανισμός της κατέρρευσε.

Έχει επιστρέψει στους γονείς της. Μένει καθηλωμένη στο σπίτι, με πιθανό σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (ME/CFS), και για τις μετακινήσεις της χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο.

Η επίσημη ιατρική διάγνωση μπορεί να αργήσει έως και έξι μήνες. Το αναπηρικό επίδομα δεν της εγκρίθηκε και η έφεση μπορεί να διαρκέσει ενάμιση χρόνο. «Μπορώ να ζωγραφίζω για περίπου 20 λεπτά και μετά εξαντλούμαι. Πρέπει να υπάρχει κάτι που να μπορώ να κάνω», λέει.

«Θέλω να προσφέρω στην κοινωνία»

Η Frances είναι κάτοχος πτυχίου Αγγλικής Φιλολογίας και μεταπτυχιακού από το φημισμένο Courtauld Institute of Art. Έχει επίσης διετή εθελοντική προϋπηρεσία ως ξεναγός και στον οργανισμό National Trust. Ονειρευόταν εργασία σε μουσεία και πολιτιστικούς φορείς.

Από την άνοιξη και μετά οι αιτήσεις της έφτασαν τις 77, συμπεριλαμβανομένων εποχικών θέσεων σε μπαρ και καταστήματα. Οι συνεντεύξεις στις οποίες κλήθηκε ήταν μόλις δύο, χωρίς επιτυχία. Σε μία από αυτές, ύστερα από τρίωρη διαδικασία με πρακτικές δοκιμασίες, η εταιρεία δεν την ενημέρωσε καν ότι απορρίφθηκε.

Ζει με τους γονείς της, με φοιτητικό δάνειο ύψους 50.000 λιρών. Πρόσφατα αναγκάστηκε να αιτηθεί το κρατικό επίδομα Universal Credit, κάτι που της προκαλεί «απίστευτες ενοχές» και κατάθλιψη. «Δεν ψάχνω να βγάλω πολλά χρήματα, θέλω απλώς να δουλέψω και να προσφέρω στην κοινωνία. Φοβάμαι για το μέλλον μου», αναφέρει.

«Η αγορά εργασίας είναι λαχείο»

Ο Lenny ανήκει στους λεγόμενους NEETs, τους νέους που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης. Τα τελευταία τρία χρόνια είναι άνεργος, αφότου άφησε τη δουλειά του σε πολυκατάστημα ειδών σπιτιού για λόγους ψυχικής υγείας. Επιβιώνει με περιστασιακές δουλειές κηπουρικής και με τη βοήθεια της οικογένειάς του.

Οι αιτήσεις του για αποθήκες, διανομές και λιανεμπόριο μετριούνται σε δεκάδες. Καταγγέλλει την απρόσωπη ψηφιακή διαδικασία και γραφεία εύρεσης εργασίας που καλούν υποψηφίους σε ενημερώσεις, χωρίς να υπάρχει πραγματικό πόστο.

«Η αγορά εργασίας είναι λαχείο. Πόσες αιτήσεις μπορείς να κάνεις χωρίς να νιώσεις δυστυχισμένος για τις προοπτικές σου; Ακόμα και 300 να κάνεις, πάλι δεν βρίσκεις δουλειά», λέει.

«Όσο περισσότερο μένεις εκτός, τόσο δυσκολεύει»

Ο Nathan είναι απόφοιτος δημοσιογραφίας από το 2023. Αμειβόμενη εργασία έχει εξασφαλίσει μόνο για τρεις εβδομάδες, καθαρίζοντας φοιτητικές εστίες, και παράλληλα γράφει εθελοντικά σε περιοδικό αυτοκινήτου. Δεκάδες αιτήσεις στα μέσα ενημέρωσης, το λιανεμπόριο και την εκπαίδευση δεν ευοδώθηκαν. Επιχείρησε τότε να ακολουθήσει την οικογενειακή παράδοση και να καταταγεί ως αξιωματικός στις ένοπλες δυνάμεις.

Κρίθηκε όμως μόνιμα ακατάλληλος για ιατρικούς λόγους, επειδή του είχε συνταγογραφηθεί μια κρέμα για έκζεμα. Η απόρριψη αυτή μπορεί να επανεξεταστεί μόλις τον Απρίλιο του 2028.

Ο Nathan βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού και περιγράφει τις συνεχείς απορρίψεις ως «χτυπήματα στο σώμα». Πλέον παθαίνει κρίσεις άγχους, έχει ξεκινήσει ψυχοθεραπεία και ψάχνει εθελοντική εργασία σε φιλανθρωπικά καταστήματα, με σκοπό να βγαίνει από το σπίτι και να βλέπει ανθρώπους.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Η καθημερινότητα χιλιάδων νέων στην Ελλάδα μοιάζει με αυτά τα βιώματα. Παρά τη βελτίωση που δείχνουν οι συνολικοί δείκτες απασχόλησης, για τους νεότερους η ελληνική αγορά εργασίας κρύβει βαθιές δομικές παθογένειες.

Στους νέους 15 έως 29 ετών, περίπου το 13,6% βρίσκεται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό και απώλεια προοπτικής.

Κατά το βρετανικό παράδειγμα, χιλιάδες Έλληνες πτυχιούχοι είτε στέλνουν δεκάδες βιογραφικά στο κενό είτε αναγκάζονται να απασχοληθούν σε εποχικές και κακοπληρωμένες θέσεις στον τουρισμό και την εστίαση, χωρίς καμία σύνδεση με όσα σπούδασαν.

Παρατεταμένη αβεβαιότητα, χαμηλοί εισαγωγικοί μισθοί και υψηλό κόστος στέγασης τροφοδοτούν αυξημένα ποσοστά άγχους, εξουθένωσης (burnout) και σωματοποίησης του στρες.

Το αδιέξοδο στην Ευρώπη

Ακόμη και η Γαλλία, από τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης, είδε την ανεργία των νέων κάτω των 25 ετών να ανεβαίνει στο 20,6% τον Αύγουστο του 2026. Οι νέοι Γάλλοι βρίσκονται μπροστά σε αγορά εργασίας έντονα διαχωρισμένη. Κυριαρχούν οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου (CDD) και οι κακοπληρωμένες πρακτικές ασκήσεις, με αποτέλεσμα να δυσκολεύει η πρόσβαση σε μόνιμες θέσεις και σε στέγη.

Η νεανική ανεργία στην Πορτογαλία αγγίζει το 19,8% και η χώρα εμφανίζει ένα παράδοξο. Το ποσοστό των NEETs έχει υποχωρήσει κάτω από τον ευρωπαϊκό στόχο του 9%, όσοι νέοι όμως έχουν δουλειά αντιμετωπίζουν εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς και εκρηκτικά ενοίκια. Αποτέλεσμα της πίεσης είναι η μαζική φυγή ταλέντων (brain drain) και η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση.

Νέοι που μένουν σε αναμονή

Αν οι απαιτήσεις προϋπηρεσίας σε εισαγωγικές θέσεις μοιάζουν παράλογες και η μόνη επικοινωνία είναι αυτοματοποιημένα μηνύματα απόρριψης, το πρόβλημα ξεπερνά τα στενά όρια της οικονομίας.

Στις χώρες που ήδη αναφέρθηκαν, και στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι νέοι δεν χάνουν μονάχα πολύτιμο εργασιακό χρόνο. Μαζί χάνεται και η εμπιστοσύνη τους στον εαυτό τους, καθώς και η αίσθηση ότι μπορούν να χτίσουν το δικό τους μέλλον.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow